Artykuły Historia Shakera - najważniejszy instrument barmana

Historia Shakera – najważniejszy instrument barmana

Shaker lub szejker ( ja wolę używać oryginalnej nazwy cocktail shaker) to główne narzędzie pracy barmana bez którego nie może funkcjonować żaden bar. W swojej długiej ponad 150 letniej historii przeszedł nie jeden lifting i zmianę wizerunku ale bez zmian pozostały jego 3 najważniejsze funkcje – łączenie składników, ochładzanie oraz odcedzanie ( również przy pomocy strainerów). Poniżej zarys historii shakera barmańskiego, bez którego nie wyobrażamy sobie profesjonalnego przygotowywania drinków.

Obecnie najpopularniejszym typem shakera jest dwu częściowy Tin Tin czyli dwa metalowe kubki nachodzące na siebie. Wykonane ze stali nierdzewnej idealnie nadają się do pracy zarówno w barze restauracyjnym jak i cocktail barze. Jest to podrasowana wersja klasycznego shakera typu bostońskiego, w którym szklanica została zamieniona bardziej trwałym drugim metalowym kubkiem. Bostony oczywiście nadal mają się dobrze a ich widowiskowości podczas przygotowywania cocktaili „Tin” może jedynie pozazdrościć. Powoli w cień odchodzą klasyczne 3 częściowe cobblery, które wypierane są przez Tiny. Obecnie barmani nie mogą sobie pozwolić na tracenie czasu i próby „odessania” głowicy od kubka mikserowego, gdy ten zbyt mocno się schłodzi. Zapewne każdy z Was miał taki przypadek, że cobbler nie chciał odpuścić a kolejne zamówienia wpływały na bar. Tin wygrywa prostotą, szybkością i trwałością. Najważniejszy jest jednak fakt, że każdy z tych typów nie zmienił się praktycznie od 100 lat ( z wyłączeniem Tin Tina) a na podstawie pierwszych na nie patentów są one obecnie produkowane. Ale od czego się to wszystko zaczęło? Pomijam bajki i legendy o starożytnych Egipcjanach, Aztekach i Majach, którzy w złotych naczyniach fermentowali i mieszali alkohole.  Pierwszym oficjalnym źródłem mówiącym o barmanie pracującym shakerem jest artykuł Georga Fostera z The New York Tribune z 1848 roku, który spędził noc w jednym z nowojorskich barów i opisał pracę barmana oraz „metalowy kubek”, z którego barman nalewał gotowy cocktail. Można więc śmiało powiedzieć, że shaker obchodzi 170 rocznicę. Na kanwie sukcesów i coraz większej popularności w Stanach Zjednoczonych napojów mieszanych zarówno alkoholowych jak i bezalkoholowych został wynaleziony i opatentowany pierwszy a następnie kolejne cocktail shakery. Należy pamiętać, że cocktail shaker pochodzi z USA a podobnie jak strainer, jigger etc jest wynalazkiem, który został opatentowany. W 1852 roku Charles Astor Bristead w swojej powieści „The Upper Ten – Thousand” opisuje shaker typu cobbler ( wówczas tak nazywane były shakery dwuczęściowe). W roku 1862 pojawia się pierwsze wydanie legendarnego „How to mix drinks” Jerrego Thomasa a Nowy i Stary Kontynent zaczyna swoją cocktailową przygodę, która kontynuowana jest do dziś. W publikacji „The Genteman’s Table Gudie” z 1871 roku pojawia się wg mnie pierwsza ilustracja cocktail shaker – „Cobbler Mixer”. Harry Johnson’s kolejna legenda w swoim „Bartender’s Manual” z 1882 roku prezentuje cocktail shaker w postaci metalowego kubka oraz szklanicy – obecny „Boston”.

Pierwszy patent gdzie pojawia się stricte cocktail shaker pochodzi z 1877 roku. W.H. Trepus opatentował „Liquer Shaker and Strainer”. Jest to rówież pierwsze użycie słowa shaker. 

1881 rok przyniósł patent na „Liquor Mixer” L.H. Williamsa. L.Ward, S. Smith i G. Pashley w 1882 opatentowali „Shaker for Mixing Drinks”. Żaden z tych shakerów w swojej formie nie był podobny do znanyc Nam obecnie. Prawdopodobnie żaden się nie przyjął oraz nie wszedł do masowej produkcji. Pierwszy trzyczęściowy shaker został opatentowany przez Edwarda Hucka w 1884 roku. Jego „Shaker for Mixing Drinks” to wzór dla wszystkich klasycznych cobblerów. Huck wymyślił i połączył kubek mikserowy, głowicę z sitkiem i zatyczkę. Nie zostały one zmienione praktycznie przez 140 lat i nadal idealnie się sprawdzają. Shaker Hucka wszedł do produkcji i zapewne nie jeden barman na nim pracował. Obecnie oryginały z końca XIX wieku są poszukiwane przez kolekcjonerów. 

  W kolejnych latach XIX wieku zostało opatentowanych wiele shakerów z modyfikacjami kształtów. Pojawiły się shakery z „dziubkami” czyli wydłużonymi nalewakami, shakery na korby i inne mniej lub bardziej wymyślne. Co ciekawe – pierwszy patent na Cocktail Shaker pojawił się dopiero w 1926 roku. Wynalazcą jest R.Fox a jego Cocktail Shaker został wykonany w formie dzbanka z uchem. Lata 20. i 30. XX wieku to prawdziwa złota era cocktail shakerów, barów i cocktail ale o tym, może w innym artykule.
Tak prezentuje się zarys historii pierwszych shakerów. Wiek XIX dał barmanom najlepsze narzędzie pracy, dzięki któremu każdego wieczoru w tysiącach barach na całym świecie przygotowywane się niezliczone cocktaile. Na zdrowie!

Bartek Paluszkiewicz
Bartek Paluszkiewicz
Kolekcjoner i pasjonat starego sprzętu barmańskiego. Właściciel ponad 200 historycznych cocktail shakerów. Obecnie koncentruje się na zbieraniu pamiątek związanych z polską sceną barową.

Obserwuj nas:

9,548FaniLubię
8,430ObserwującyObserwuj
109,000SubskrybującySubskrybuj

Najnowsze:

Shoty imprezowe – kolorowe i warstwowe, łatwe w zrobieniu i nie zawsze mocne

Każda pamiętna impreza zawsze kończy się piciem szotów. Na hasło „shoty” część imprezowiczów wywraca z politowaniem oczami, zaś druga część skrzętnie zabiera...

Kordiał limonkowy – czyli jak samemu zrobić lime cordial i jak go wykorzystać w drinkach.

Nazwy kordiał czy też cordial dla amatorów domowego „drinkowania” mogą brzmieć staropolsko lub wręcz egzotycznie. W naszej historii gorzelniczej odnaleźć możemy bardzo...

Ink Above – recenzja

Nie jestem osobą, która długo się nad czymś zastanawia lub analizuje. Działam dosyć szybko, czasem spontanicznie – z lepszym lub gorszym rezultatem....

Craft Cocktails – recenzja

Moja koktajlowa mapa Gdańska rokrocznie poszerza się o kolejne przybytki. Podczas niedawnej wizyty w tym jednym z moich ulubionych miast, miałem możliwość...